Ochrona przeciwsłoneczna
Słońce i jego promieniowanie wpływa dobroczynnie na nasz organizm, zwłaszcza na nasze sampoczucie. Zmęczeni okresem jesienno- zimowym z entuzjazmem oczekujemy wiosny.
Niestety musimy także pamiętać o zagrożeniach, jakie wiążą się z nieodpowiednią ekspozycją na promieniowanie słoneczne. Główne niebezpieczeństwa to reakcje niepożądane w postaci poparzeń skórnych, w dłuższej perspektywie rozwój fotoalergii oraz fotostarzenia, a także ryzyko powstania nowotworów skóry.
Do niedawna sądzono, że to promieniowanie UVB (290-320nm) jest głównym czynnikiem powodującym przyspieszone starzenie skóry. Promieniowane to wywołuje natychmiastowe reakcje niepożądane w postaci rumienia czy poparzeń skórnych. Na jego negatywny wpływ narażeni jesteśmy głównie w sezonie wiosenno-letnim. Obecnie wiemy, że za fotostarzenie w głównej mierze odpowiada promieniowanie UVA (320-400nm). Przenika ono aż do skóry właściwej, gdzie uszkadza włókna kolagenowe i sprężyste, czego skutkiem jest urata elastyczności skóry oraz pojawiające się zmarszczki. Na działanie promieniowania UVA jesteśmy narażeni przez cały rok. Dociera do naszej skóry nawet w pochmurne dni, nie chronią nas przed nim również szyby okien czy szyby samochodowe. Z tego powodu o właściwą ochronę przeciwsłoneczną należy dbać przez cały rok. Szczególnie dotyczy to niechronionych odzieżą części ciała takich jak dłonie, szyja czy twarz.
Nasza skóra wykształciła własne mechanizmy mające na celu ochronę przed promieniowaniem słonecznym. Jest to przede wszystkim produkcja barwnika melaniny, stanowiącego naturalny filtr chroniący DNA komórek przez promieniowaniem ultrafioletowym. Dodatkowo w wyniku ekspozycji na słońce następuje pogrubienie naskórka, który stanowi barierę mechaniczną dla promieniowania UV. Niestety to za mało. Aby skutecznie zabezpieczyć się przed niekorzystnym wpływem słońca kluczowe jest zastosowanie odpowiedniego preparatu ochronnego o odpowiednio wysokim współczynniku ochrony przeciwsłonecznej SPF (Sun Protection Factor).
Filtry przeciwsłoneczne i SPF
Filtry przeciwsłoneczne dzielimy ze względu na sposób działania na chemiczne (stanowią je substancje organiczne o silnych właściwościach absorbujących promienie UV) i fizyczne (mineralne). Filtry fizyczne tworzą na skórze fizyczną barierę, która odbija lub rozprasza promienie UV.
Współczynnik SPF (Sun Protection Factor) określa jak długo można przebywać na słońcu do momentu pojawienia się zaczerwienienia w odniesieniu do ekspozycji bez ochrony. Dla przykładu stosując krem o SPF 20 można przedłużyć czas bezpiecznego przebywania na słońcu od kwadransa do 5 godzin (zakładając, że krem pozostaje na skórze w niezmienionej ilości). Maksymalny współczynnik SPF jaki możemy spotkać na opakowaniu kosmetyku fotoochronnego do 50+. W celu określenia skuteczności ochrony przeciw UVA stosuje się wskaźnik PPD (Presistent Pigmentation Darkening), który daje porównanie intensywności opalenizny opóźnionej po ekspozycji skóry na słońce bez i po użyciu kremu z filtrem.
Cechy dobrego kremu ochronnego
Kosmetyki fotoochronne powinny być przede wszystkim łagodne dla skóry oraz nie wywoływać reakcji alergicznych. Skuteczność preparatu fotoochronnego zależy zarówno od wartości SPF, jak i od ilości i częstotliwości jego stosowania. O efektywnej ochronie mówi się przy nakładaniu 1mg/cm2 skóry, a maksymalną ochronę uzyskamy przy aplikacji 2 mg/cm2 skóry. Praktycznym sposobem jest zastosowanie „metody łyżeczkowej”. Na twarz, szyję, kończyny górne (z osobna lewa i prawa) należy nałożyć ilość nie mniejszą, niż połowa małej łyżeczki, zaś na pozostałe części ciała (klatka piersiowa, kończyny dolne, plecy) ilość odpowiadającą objętości łyżki stołowej. Ważne, aby krem nałożyć na 20-30 minut (w przypadku produktów zawierających filtry chemiczne) przed ekspozycją na słońce i powtarzać ją co ok. 2h oraz po każdorazowej kąpieli czy wytarciu się ręcznikiem.
Ochrona cery wrażliwej
Mając na uwadze specyficzne potrzeby różnych typów cery należy sięgać po kosmetyki dostosowane do ich indywidualnych potrzeb. Dotyczy to zwłaszcza cery wrażliwej, która bardzo szybko i intensywnie reaguje na ekspozycję na promieniowanie słoneczne. Pozbawiona odpowiedniej ochrony bardzo szybko ulega podrażnieniom.
Jeśli osoba ma cerę wrażliwą powinna sięgnąć po krem ochronny o najwyższym dostępnym wskaźniku fotoprotekcji (SPF 50+). Z uwagi na fakt, że taki krem należy stosować przez cały rok, ważne jest, aby łączył w sobie skuteczność ochrony przeciwsłonecznej oraz miał walory pielęgnacyjne.
Obecnie na rynku dostępne są kremy zawierające szerokopasmową ochronę przeciwsłoneczną przy zachowaniu bardzo lekkiej konsystencji, co jest możliwe np. dzięki zastosowaniu 100% filtrów chemicznych. Jest to szczególnie istotne w przypadku cery wrażliwej, alergicznej, ze względu na fakt, że lekka konsystencja produktu nie wymaga mocniejszego pocierania skóry. A w przypadku cery mieszanej oraz wykazującej tendencje do nadmiernej produkcji sebum, nie powoduje nadmiernego świecenia skóry. Tego typu kosmetyk sprawdzi się także w czasie aktywności fizycznej na świeżym powietrzu.
Mając cerę wrażliwą warto sięgnąć po kremy ze składnikami o właściwościach łagodzących i nawilżających, np. alantoina czy kwas hialuronowy. Cennymi składnikami są również przeciwutlenicze np. wit. E, która chroni skórę przed działaniem wolnych rodników i zabezpiecza skórę przed niekorzystnym wpływem czynników zewnętrznych oraz przyspiesza proces jej regeneracji. Dodatek składników takich jak ekstrakt ze algi Laminaria chroni DNA komórek przed uszkodzeniami powodowanymi przez promieniowanie UV oraz ma działanie łagodzące i kojące.
Pomimo stosowania nawet najbardziej skutecznych preparatów z filtrami promieniochronnymi pamiętać należy, że żaden preparat nie zapewni nam 100% ochrony. Nadmierna ekspozycja na słońce może stanowić zagrożenie dla naszego zdrowia, a szczególnie jest niebezpieczna dla dzieci i seniorów. W godzinach okołopołudniowych, gdy działanie słońca jest najbardziej dotkliwe, powinniśmy unikać kąpieli słonecznych lub ograniczać je do niezbędnego minimum.
